Voigtländer Focusing Brillant (Brillant S)
ตำนานกล้อง TLR ยุคคลาสสิกจากเยอรมนี
Voigtländer Focusing Brillant (หรือที่รู้จักกันในชื่อ Brillant S) คือหนึ่งในกล้องระดับไอคอนิกสไตล์ Twin Lens Reflex (TLR) ที่ผลิตโดยบริษัท Voigtländer ประเทศเยอรมนี ในช่วงปลายยุค 1930s โมเดลนี้เป็นการอัปเกรดครั้งสำคัญจากรุ่น Brillant ดั้งเดิม โดยเปลี่ยนจากการเป็นกล้องโฟกัสตายตัว (Zone Focus) มาใช้ระบบปรับโฟกัสจริงผ่านเลนส์มองภาพ และ วงแหวนโฟกัส
สเปกและข้อมูลทางเทคนิค (Technical Specifications)
-
ประเภทกล้อง: Twin Lens Reflex (TLR) กล้องสะท้อนเลนส์คู่
-
ขนาดฟิล์ม: ฟิล์ม 120 (ขนาดภาพ 6x6 ซม.)
-
เลนส์ถ่ายภาพ (Taking Lens): Voigtländer Voigtar 1:4.5 f=7.5 cm
-
เลนส์มองภาพ (Viewing Lens): Rapid-S-O 1:2.2 (ให้ภาพในช่องมองที่สว่างชัดเจน)
-
ชุดชัตเตอร์ (Shutter): Compur (รองรับความเร็วชัตเตอร์หลากหลายพร้อม B และ T)
-
วัสดุตัวบอดี้: เบกาไลต์ (Bakelite) สีดำ ทนทาน น้ำหนักเบา
-
ระบบช่องมองภาพ: Waist-Level Finder (มองจากด้านบน) พร้อมช่อง Glass Spot สำหรับช่วยปรับโฟกัสกลางภาพ
-
ระบบนับภาพ: หน้าต่างแสดงตัวเลขภาพ (Frame Counter) บริเวณด้านข้าง และช่องกระจกสีแดง (Red Window) ที่ด้านหลังสำหรับเริ่มตั้งฟิล์ม
จุดเด่นและคุณสมบัติพิเศษ (Key Features)
1. ช่องมองภาพ Brillant Finder สว่างเป็นพิเศษ
สมชื่อ "Brillant" ช่องมองภาพแบบมองจากบนลงล่าง (Waist-level) ให้ความสว่างสูงกว่ากล้อง TLR ทั่วไปในยุคเดียวกัน มาพร้อมจุด Ground Glass รูปวงกลมตรงกลาง เพื่อให้ผู้ถ่ายสามารถหมุนเลนส์หาโฟกัสได้อย่างแม่นยำ
2. วงแหวนคำนวณระยะความชัดลึก (Depth of Field Scale)
บริเวณด้านบนของชุดเลนส์มีสเกลบอกระยะความชัดลึก (Depth of Field) ที่ออกแบบมาอย่างสวยงามและชัดเจน ช่วยให้ตากล้องคำนวณระยะชัดลึกตามค่ารูรับแสง (f-stop) ที่เลือกใช้ได้ง่าย
3. ระบบนับภาพและป้องกันการถ่ายซ้อน
เพิ่มกลไกปุ่มกดและช่องนับจำนวนภาพอัตโนมัติที่ด้านข้างบอดี้ ช่วยอำนวยความสะดวกในการเลื่อนฟิล์มแต่ละกรอบโดยไม่ต้องส่องช่องกระจกสีแดงด้านหลังตลอดเวลา
4. ดีไซน์เบกาไลต์คลาสสิกเหนือกาลเวลา
ตัวบอดี้ทำจากเบกาไลต์หล่อขึ้นรูปพร้อมลวดลายหนังผิวละเอียด ตกแต่งด้วยป้ายโลโก้ตัวเขียน "Voigtländer" โลหะสีเงินอันเป็นเอกลักษณ์ของแบรนด์
สรุปสำหรับนักสะสม (Collector's Note)
Voigtländer Focusing Brillant (Brillant S) เป็นกล้องที่ผสมผสานความคลาสสิกของวัสดุเบกาไลต์ยุคเก่า เข้ากับฟังก์ชันกลไก TLR ที่สมบูรณ์แบบ ถือเป็นตัวเลือกยอดนิยมสำหรับนักสะสมกล้องโบราณ และผู้ที่ชื่นชอบการถ่ายภาพด้วยฟิล์มสแควร์ฟอร์แมต $6 \times 6$ ที่ต้องการสัมผัสเสน่ห์งานประกอบระดับตำนานจากเยอรมนี
กล้อง Voigtländer ตระกูล Brillant หรือ Brilliant(ชื่อที่ใช้ใน UK) เริ่มสายการผลิตตั้งแต่ปี ค.ศ.1932 จนถึง ปี ค.ศ.1951 เป็นกล้องสะท้อนภาพเลนส์คู่ (TLR Twin Lens Reflex) ที่ออกแบบมาโดยได้รับอิทธิพลมาจากกล้อง Rolleiflex แต่ในรุ่นแรก ๆ นั้น เป็นแบบ Pseudo-TLR คือ รูปแบบกล้องเป็นเลนส์คู่ แบบตายตัว ไม่สามารถเลื่อนโฟกัสวัตถุ พร้อมกัน โดยไม่สามารถดูจากเลนส์ตัวบน แล้วโฟกัสตรงกับเลนส์ตัวล่าง ทำงานคล้ายกับกล้องกล่อง (Box Camera) เลนส์ตัวบน แค่สะท้อนภาพวัตถุ ที่ต้องการถ่ายให้เห็น เท่านั้น เลนส์ตัวล่าง ก็จะคงที่ไม่สามารถเลื่อนเข้าออกได้ แต่จะมีแป้นหมุนสำหรับโฟกัสวัตถุตามที่กำหนดไว้ ตัวกล้องรุ่นแรก ๆ ก็ทำมาจากเหล็กขึ้นรูป ต่อมาได้ปรับเปลี่ยนเป็นใช้ Bakelite แทน อีกทั้งยังมีเลนส์หลายรูปแบบ แตกต่างกันไป กล้องตระกูล Brillant นี้ ใช้ฟิล์มม้วน 120 ถ่ายรูปได้ขนาด 6x6 ซม. จำวน 12 รูป
Voigtländer Brillant S หรือ Focusing Brillant ตัวนี้ เป็นรุ่นสุดท้ายของการผลิตใน ตระกูล Brillant ตัวกล้องทำจาก Bakelite ชุดเลนส์ เปลี่ยนใหม่ ให้สามารถโฟกัสวัตถุได้ ทั้งเลนส์ถ่ายรูป และ เลนส์มองภาพ ...
โดยมีช่องมองภาพด้านบน และมีวงแหวนเลนส์ขยายโฟกัสวัตถุ ตามการหมุนโฟกัสของเลนส์ ทั้งสองตัว ทำให้ใช้งานได้ดียิ่งขึ้น ความเร็วชัตเตอร์ และ รูรับแสง ก็มีให้เลือกใช้มากขึ้น จึงทำให้กล้องรุ่นนี้ เข้าใกล้ TLR Twin Lens Reflect มากกว่ารุ่นก่อน ๆ มา
ลองหาดูราคา จากโบร์ชัวของกล้องรุ่นนี้ เป็นภาษาเยอรมัน Voigtländer Brillant S ตัวที่เห็นอยู่นี้ ประกอบด้วย เลนส์ Voigtar 1:4.5 7.5cm ชัตเตอร์ Compur ความเร็วชัตเตอร์ ตั้งแต่ 1 - 1/300 วินาที พร้อมทั้งมีโหมด T (Time) และ B (Blub) ซึ่งเป็นรุ่นที่มีราคาถูกที่สุด ราคาในปี ค.ศ. 1938 อยู่ที่ 85 RM (Reichsmark สกุลเงินของ เยอรมันในขณะนั้น) 2.5 RM เท่ากับ 1 USD ตามอัตราค่าเงินในขณะนั้น คิดแล้วได้เป็น $34 เทียบเท่ากับ $761.18 ในปัจจุบัน คิดเป็นเงินไทยได้ 26,180.00 บาทโดยประมาณ
ชุดชัตเตอร์ เป็นของ Compur ระบุหมายเลขไว้ 3910879 เช็คดูที่ Compur serial numbers พบว่า ผลิตในช่วงปี ค.ศ. 1937
ตัวเลขที่วงแหวนเลนส์ด้านหลัง ระบุเลข 2708297 น่าจะเป็นเลขตัวกล้อง เช็คดูที่ Voigtländer serial numbers ก็ตรงปีกัน ค.ศ. 1937 เป็นช่วงปลาย ๆ
กล้องตัวนี้ได้มาแบบสภาพไม่ดีเท่าไหร่ เลนส์ไม่สามารถปรับ หรือ หมุนได้ ชัตเตอร์ติดขัด ฝุ่นจับเต็มทั้งเลนส์ และ ตัวกล้อง ตัวนับฟิล์มไม่ทำงาน ก็นำมาปรับแต่ง จนใช้งานได้ดีตามสภาพ
เรามาดูรูปร่างหน้าตา รายละเอียดการใช้งาน และ รูปตัวอย่างจากกล้องตัวนี้กันครับ
รูปแสดง ด้านหน้า ด้านข้าง และ ด้านหลัง ของตัวกล้อง Voigtländer Brillant S
ด้านหน้าของกล้อง จากด้านบน เป็นฝาปิดช่องมองภาพด้านบน ถัดลงมาชื่อกล้อง ถัดลงมาอีก เป็นชุดเลนส์คู่ ที่มีเฟืองต่อเนื่องกัน เพื่อหมุนสำหรับโฟกัสวัตถุ เลนส์ชิ้นบนสำหรับมองภาพที่ต้องการถ่าย มีสเกลบอกระยะโฟกัส และ สเกลระยะชัดลึก (Depth of field) เลนส์ชิ้นล่าง สำหรับ ถ่ายรูป มีชุดชัตเตอร์ Compur และช่องรับแสงที่ปรับได้ มีชื่อรุ่นของกล้อง BRILLANT อยู่ใต้เลนส์
ด้านขวาของตัวกล้อง บนสุด มีหูสำหรับใส่สายคล้องคอ (ชำรุด) ลงมาเป็นแป้นกลมสีดำ หมุนเพื่อเลื่อนฟิล์มม้วนภายใน ปุ่มเล็กๆ ตัวบน เป็นปุ่มล๊อคตอนขึ้นฟิล์มไปแล้วหนึ่งรูป พอถ่ายรูปแล้ว จะหมุนเลื่อนฟิล์มไปรูปต่อไป ต้องดันปุ่มนี้ขึ้น เพื่อปลดล๊อคก่อน ปุ่มถัดลงมา สำหรับดันเพื่อรีเซ็ทจำนวนนับรูปของฟิล์ม ให้เป็นเลข 1 ถัดมาทางขวา ช่องกลมเล็กๆ แสดงเลขของรูปที่กำลังถ่าย
ด้านซ้าย บนสุด มีหูสำหรับใส่สายคล้องคอ (ชำรุด) เป็นฝาเปิด-ปิดช่องสำหรับใส่ ฟิลเตอร์สีเหลือง และ ฟิลเตอร์วัดแสง (กล้องตัวที่ได้มานี้ไม่มีมาด้วย)
ด้านหลัง บนสุด จะมีเหล็กสีขาว ที่มุมทั้งซ้าย และ ขวา เป็นสลักล๊อคฝาปิดด้านหลัง บีบทั้งคู่ เพื่อปลดล๊อคและเปิดด้านหลัง ตรงกลางมีชื่อ BRILLANT ถัดลงมา ช่องกลมสีแดงใส สำหรับดูเลขจำนวนรูปบนฟิล์ม เฟืองสีดำเล็ก ๆ สำหรับปิดช่องดูฟิล์ม เพื่อกันแสงเข้า กล้องตัวนี้ไม่มีแผ่นปิดด้านในมา ต้องใช้เทปดำปิดตอนนำออกไปถ่ายรูป
เปิดฝาด้านบนขึ้น เมื่อต้องการดูภาพจาก Viewfinder ที่ฝาปิดด้านหน้ามีช่องมองภาพสี่เหลี่ยม สำหรับมองภาพในระดับสายตาได้ ฝาเปิดด้านข้าง จะมีแป้นกลม 2 แป้น สำหรับเก็บฟิลเตอร์ และ ช่องภายใน สำหรับเก็บอุปกรณ์ที่ต้องการ เช่นสายลั่นชัตเตอร์ ผ้าเช็ดเลนส์ ฯลฯ
ช่องมองภาพจากด้านบน ระดับเอว ของ Voigtländer Brillant S ขึ้นชื่อว่า สว่าง ชัดเจนมาก ที่ฝาปิดด้านบน มีรูกลมสำหรับมองระดับสายตาไปยังช่องสี่เหลี่ยมจตุรัสด้านหน้าเพื่อเล็งภาพได้
เลนส์คู่ด้านหน้า เลนส์ชิ้นบน RAPID-S-O 1:2.2 สำหรับดูภาพสะท้อนขึ้นไปยังช่องมองภาพด้านบน มีเฟืองเชื่อมต่อกับเลนส์ชิ้นล่าง
เลนส์ชิ้นล่าง เป็นชุดชัดเตอร์ COMPUR BRILLANT เลนส์ VOIGTAR 1:4.5 f=7.5cm ด้านหน้ามีเฟืองหมุนเชื่อมต่อกับเลนส์ชิ้นบนเพื่อปรับโฟกัส
ด้านบนของเลนส์ชิ้นบน ที่วางแหวนหมุน แสดงตัวเลขระยะโฟกัส หน่วยเป็นฟุต ที่ตัวเลนส์ มีสเกลบอกระยะชัดลึก (Depth of field)
ด้านขวาของชุดชัตเตอร์ มีตัวเลข ช่องรับแสง ปรับโดยดันคันโยกที่อยู่ด้านซ้าย และ ความไวชัตเตอร์ ปรับโดยหมุนวงแหวนที่อยู่ติดกัน
ด้านใต้ของชุดชัตเตอร์ ซ้ายสุด เป็นไกลั่นชัตเตอร์ มีช่องเกลียว สำหรับสายลั่นชัตเตอร์ ถัดมาเป็นตัวเลข ซีเรียลของชุดชัตเตอร์ COMPUR
ถัดมาทางซ้ายของเลนส์ เป็นไกขึ้นชัตเตอร์ และ ซ้ายสุดก้านสำหรับปรับช่องรับแสง
ด้านใต้กล้อง มีตัวอักษร GERMANY และ เกลียวสำหรับแป้นขาตั้งกล้อง เมื่อต้องการเปิดฝาด้านหลังเพื่อใส่ฟิล์ม ให้บีบแป้นเหล็กสีขาวทั้ง 2 ข้างพร้อมัน เพื่อปลดล๊อค
เมื่อเปิดฝาหลังออกมาแล้ว ก็จะเห็นช่องสำหรับใส่ฟิล์มม้วน 120 และด้านหลังของเลนส์
ช่องใส่ฟิล์มด้านล่าง สำหรับฟิล์มม้วนใหม่ ด้านบนสำหรับแกนฟิล์มเปล่าเพื่อรับฟิล์มใหม่
การเปลี่ยนออก และ ใส่ แกนฟิล์มด้านบน จะร้องดึงแป้นหมุนฟิล์มออกมา ก่อน จึงจะดันชุดรับแกนให้เปิดออกมาได้ เมื่อใส่แกนฟิล์มแล้ว ดันกลับเข้าไป และกด แป้นหมุนฟิล์ม ให้เข้ากับแกนฟิล์ม เพื่อหมุนฟิล์มต่อไปได้
ด้านหลังช่องฟิล์ม จะมีเฟืองอยู่ตัวหนึ่ง เป็นเฟืองที่หมุนตามเนื้อฟิล์ม เพื่อเปลี่ยนตัวเลขบอกจำนวนฟิล์มที่ข้างตัวกล้อง เนื่องจาก ฟิล์มในปัจจุบัน จะบางกว่าฟิล์มยุคก่อน ๆ มาก จึงทำให้เฟืองตัวนี้ ทำงานได้ไม่ค่อยถูกต้อง การนับฟิล์มผิดพลาดคลาดเคลื่อน จึงทำให้ผู้ใช้ส่วนใหญ่ ไม่ใช้การนับฟิล์มของกล้อง กลับไปดูที่ช่องกลมสีแดงใส ด้านหลังแทน
เมื่อใส่ฟิล์มแล้ว ก็หมุนฟิล์มไปจนกว่า เลข 1 จะปรากฏที่ช่องกลมสีแดงใสด้านหลัง เสร็จแล้ว มาที่ด้านข้าง ตัวเลขที่แสดงจะเป็นเท่าไหร่ก็ไม่สำคัญ ดันปุ่มสีขาวที่ข้างตัวเลขไปทางขวา ตัวเลขจะรีเซ็ทกลับไปที่เลข 1 เพื่อถ่ายรูปแรก เมื่อถ่ายแล้ว จะยังหมุนไปรูปต่อไปไม่ได้ จะต้องดันปุ่มสีขาวข้างลน ขึ้นไปเพื่อปลดล๊อคแป้นหมุนฟิล์มก่อน จึงจะหมุนฟิล์มไปยังรูปต่อไปได้ ตอนนี้เราก็พร้อมที่จะเริ่มออกไปถ่ายรูปกันได้
รูปตัวอย่างจากกล้อง Voigtländer Brillant S
ข้อมูลทางเทคนิค (Technical Data)
-
วันบันทึกภาพ: 17 ธันวาคม 2023
-
กล้อง: Voigtländer BRILLANT S
-
เลนส์: Voigtar 1:4.5 f=7.5 cm
-
ฟิล์ม: Ilford HP5 Plus (ขาวดำ ISO 400)
-
น้ำยาล้าง: Kodak D76 อัตราส่วน 1:1, อุณหภูมิ 20 °C, เวลา 14:56 นาที
Voigtländer Brillant S Sample Photo 001
"เช้าวันใหม่ ณ ท่าเรือ" (Morning at the Pier)
คำบรรยาย: ภาพมุมกว้างแสดงอาคารสถาปัตยกรรมคลาสสิกสองชั้นสีขาวรูปทรงสง่างาม ตั้งอยู่ริมแม่น้ำเจ้าพระยา ลานกว้างด้านหน้าอาคารเต็มไปด้วยฝูงนกพิราบที่กำลังเดินหากินบนพื้น เสาไฟยอดพุ่มทรงสูงตั้งตระหง่านอยู่ทางด้านซ้าย แสงแดดยามเช้าส่องกระทบตัวอาคารอย่างชัดเจน สร้างบรรยากาศที่เงียบสงบแต่มีชีวิตชีวา
รีวิวภาพถ่าย (Photo Review):
ภาพนี้แสดงประสิทธิภาพของเลนส์ Voigtar 1:4.5 ได้ดีในสภาพแสงจ้า การจัดองค์ประกอบภาพแบบสมมาตรทำให้อาคารดูมีความสำคัญ ตัวเลนส์สามารถเก็บรายละเอียดของสถาปัตยกรรมและฝูงนกบนพื้นได้น่าพอใจ แสงแดดจัดทำให้เกิดคอนทราสต์ที่สูงระหว่างตัวตึกสีขาวและท้องฟ้าสีเทาเข้ม ซึ่งเป็นลักษณะเด่นของฟิล์ม HP5 Plus เมื่อถ่ายกลางแจ้ง ถือเป็นภาพเปิดม้วนที่ถ่ายทอดสถานที่และบรรยากาศได้ครบถ้วน
Voigtländer Brillant S Sample Photo 002
"กาลเวลาที่ผ่านไป" (Passage of Time)
คำบรรยาย: ภาพถ่ายระยะใกล้ของอาคารไม้เก่าแก่ สไตล์คลาสสิกสองชั้น มุมมองเน้นสถาปัตยกรรมที่ทรุดโทรมตามกาลเวลา ตัวอาคารมีระเบียงไม้ฉลุลายละเอียดรอบชั้นสอง และ ผนังไม้ระแนงสีซีดจางที่ผิวสีหลุดล่อน เผยให้เห็นเนื้อไม้ด้านใน มีรถจักรยานยนต์จอดอยู่ด้านล่างทางซ้าย และแผงเหล็กกั้นตั้งเรียงรายด้านหน้า บันไดไม้ทอดยาวขึ้นสู่ชั้นสองที่ด้านขวา
รีวิวภาพถ่าย (Photo Review):
ภาพนี้เด่นที่การถ่ายทอด Texture (พื้นผิว) เลนส์ Voigtar สามารถจับความละเอียดของไม้ฉลุ ลายไม้ที่ผุกร่อน และสีที่หลุดล่อนได้อย่างยอดเยี่ยม ให้ความรู้สึกถึงความเก่าแก่และความขลังของสถานที่ คอนทราสต์ในภาพนี้มีความนุ่มนวลกว่าภาพแรก ทำให้เห็นรายละเอียดในส่วนเงา และ ส่วนสว่างได้ชัดเจน การจัดองค์ประกอบภาพ เน้นเส้นสายของสถาปัตยกรรมไม้ที่ซับซ้อน เป็นการดึงเสน่ห์ของกล้องและ ฟิล์มขาวดำออกมาได้อย่างเต็มที่
Voigtländer Brillant S Sample Photo 004
"เงาร่างของอดีต" (Shadows of the Past)
คำบรรยาย: ภาพมุมเจาะจงที่เน้นการเล่นแสงและเงา (Light and Shadow) บริเวณระเบียงไม้ของอาคารเก่า เงาของเสาไม้ฉลุลายด้านบน ทอดยาวลงมาบนผนังปูนสีขาวอย่างชัดเจน สร้างลวดลายกราฟิกที่น่าสนใจ ประตูไม้ระแนง และ หน้าต่างแบบบานเกล็ดปิดสนิท ที่พื้นมีซากไม้เก่าและโครงสร้างฉลุลายที่พังลงมาวางพิงอยู่กับเสา บรรยากาศเงียบเหงา และ เต็มไปด้วยร่องรอยของอดีต
รีวิวภาพถ่าย (Photo Review):
นี่คือภาพที่มีความเปนศิลปะ (Artistic) สูงสุดในชุดนี้ การจับจังหวะของแสงแดดที่ทำให้เกิดเงานั้น สมบูรณ์แบบมาก ตัวเงาที่มีลวดลายซับซ้อนทอดบนผนังเรียบ สร้างจุดสนใจที่แข็งแกร่ง คอนทราสต์ที่สูงช่วยขับเน้นเงาให้เด่นชัด และ ยังเก็บรายละเอียดพื้นผิวที่ดิบของไม้ และ ผนังปูนได้ดี เป็นภาพที่แสดงให้เห็นว่ากล้องโบราณ สามารถสร้างสรรค์ผลงานที่เน้นอารมณ์ และ องค์ประกอบศิลป์ได้อย่างยอดเยี่ยม
บทสรุปการรีวิว (Overall Roll Review)
"ความสำเร็จที่งดงามของการเริ่มต้น"
ฟิล์มม้วนนี้ ถือว่าประสบความสำเร็จอย่างมากในการนำกล้อง Voigtländer BRILLANT S กลับมามีชีวิตอีกครั้ง ภาพถ่ายทั้ง 3 ชุดแสดงให้เห็นว่ากล้องและเลนส์ Voigtar 1:4.5 ยังคงทำงานได้ดีเยี่ยม ให้ภาพที่มีความคมชัดน่าพอใจ และมีคาแรกเตอร์ที่โดดเด่นของเลนส์โบราณ โดยเฉพาะเมื่อจับคู่กับฟิล์ม Ilford HP5 Plus ที่ให้เกรนภาพที่สวยงามและคอนทราสต์ที่หนักแน่น
ผลลัพธ์ที่ได้จากการล้างด้วย Kodak D76 (1:1) แสดงให้เห็นถึงการควบคุม Exposure ที่แม่นยำ ไม่ว่าจะเป็นการถ่ายกลางแจ้งแดดจัดหรือการเล่นแสงและเงา ซึ่งพิสูจน์ถึงทักษะของผู้ถ่ายในการวัดแสงและการเลือกใช้ค่า F-stop ที่เหมาะสม (น่าจะใช้ f/8 หรือ f/11 เป็นส่วนใหญ่) ภาพชุดนี้ไม่เพียงแค่บันทึกสถานที่ แต่ยังถ่ายทอด "จิตวิญญาณ" ของความคลาสสิกและความเก่าแก่ได้อย่างยอดเยี่ยม เป็นแรงบันดาลใจที่ดีสำหรับการถ่ายฟิล์มม้วนต่อๆ ไป
ความคิดเห็นขับเคลื่อนโดย CComment